Εκπαιδευτικές καινοτομίες

Η προετοιμασία των μαθητών για την ένταξή τους στην κοινωνία της γνώσης προϋποθέτει την ένταξη των καινοτόμων εκπαιδευτικών δράσεων στο πρόγραμμα του σχολείου...

Ποια είναι τα καινοτόμα στοιχεία – παράγοντες που καθιστούν ένα εκπαιδευτικό έργο αποτελεσματικό, δηλαδή να έχει θετικά αποτελέσματα για τους μαθητές , τους εκπαιδευτικούς και τη σχολική μονάδα;

Ποιος είναι ο βαθμός βιωσιμότητας και ενσωμάτωσης των εκπαιδευτικών καινοτομιών στα σχολεία που υλοποιήθηκαν; Ποιες είναι οι δυσκολίες προσαρμογής και μεταφοράς στην πρακτική κάθε σχολείου;

Η ομαδοσυνεργατική προσέγγιση αποτέλεσε την κύρια επιλογή για την πλειονότητα των εκπαιδευτικών, οι οποίοι αξιολόγησαν τα αποτελέσματα ιδιαίτερα θετικά σε ότι αφορά στην ενδυνάμωση των σχέσεων μεταξύ των μαθητών, στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και στον αναστοχασμό, στην καλλιέργεια μαθησιακών και κοινωνικών δεξιοτήτων, στη σύνδεση του σχολείου με άλλα σχολεία ή δίκτυα, καθώς και με την τοπική κοινωνία.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι μαθητές δημιούργησαν πρωτότυπα έργα, σε ψηφιακή ή έντυπη μορφή, ταινίες μικρού μήκους και ιστολόγια. Σε μερικές περιπτώσεις τα έργα περιλαμβάνουν επίσης δρώμενα, παραστάσεις, σχολικές εκδηλώσεις, περιβαλλοντικές δράσεις (π.χ. δενδροφύτευση, ανακύκλωση, καθαρισμό ακτής κ.α.).

Οι εκπαιδευτικές καινοτομίες όμως, υλοποιήθηκαν κατά κύριο λόγο από έναν μόνο εκπαιδευτικό και τους μαθητές του ενώ όπου τα έργα ήταν ομαδικά υπήρξε διάχυση των αποτελεσμάτων.

 Οι καινοτομίες, από την ίδια τους τη φύση, δεν συνιστούν μόνο ατομικό επίτευγμα αλλά αναπτύσσονται και εξελίσσονται στο εκπαιδευτικό πλαίσιο, μέσα στο οποίο έχουν αναδειχθεί. Άρα, ανήκουν και θα πρέπει να επιστρέψουν στην ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα.

Η αναγνώριση και η ανάδειξη των καλών πρακτικών είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος για την προώθηση, την υιοθέτηση, τη διάχυση και τη συνεχή επέκταση των εκπαιδευτικών καινοτομιών στα σχολεία, με στόχο την ενίσχυση του εκπαιδευτικού αποτελέσματος και προς όφελος, τελικά, όλων των μαθητών.

 Καθοριστικός είναι ο ρόλος του συντονιστή της δράσης, η αξιοποίηση των ΤΠΕ και οι κατάλληλες υποδομές στο σχολείο, η σχολική κουλτούρα, το κλίμα συνεργασίας και αλληλεγγύης μεταξύ των εκπαιδευτικών, η εκπαιδευτική ηγεσία και η ένταξη των δράσεων στην πολιτική του σχολείου, και η δικτύωση του σχολείου και η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα.

Συμπεράσματα

Γίνεται σαφές ότι στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, με τις ιδιαιτερότητές του, είναι επιβεβλημένο να υπάρξουν καινοτόμες πρωτοβουλίες και αναδιοργανώσεις έτσι ώστε να παρακολουθήσει τις διεθνείς εκπαιδευτικές και διοικητικές εξελίξεις. Οι καινοτομίες στην εκπαίδευση μπορεί να έχουν αυξημένες δυσκολίες εφαρμογής, ωστόσο δίνεται η ευκαιρία στο σχολείο να  υιοθετήσει τεχνολογικές αλλαγές οι οποίες, όπως φάνηκε, συμβάλλουν τα μέγιστα στη διοικητική αναβάθμιση του και μπορούν να λειτουργήσουν βελτιωτικά στο σύνολο των λειτουργιών του.

Ανεξάρτητα από την πηγή που επιβάλλει την καινοτομία η συνεργασία όλων των εμπλεκομένων είναι απαραίτητη για την επιτυχία της. Ένα συνεργατικό μοντέλο διοίκησης ίσως συμβάλει στη δημιουργία κουλτούρας συνεργατικότητας με κοινό όραμα για τη σχολική μονάδα η οποία θα έχει τη δική της ταυτότητα.

Επισημαίνεται επίσης, πως στην περίοδο της αλλαγής οι αρμοδιότητες της σχολικής ηγεσίας, άρα και οι ευθύνες της, αυξάνονται. Ο κάθε ηγέτης, εκτός από τις καθημερινές καταστάσεις που αντιμετωπίζει στο σχολείο, όπως η διαχείριση της υγείας, της ασφάλειας, των πόρων, του περιβάλλοντος, της οργανικής δομής κ.λπ., έχει και την ευθύνη της διαδικασίας της αλλαγής....
 Αυτό συνεπάγεται  περισσότερο χρόνο, περισσότερες αρμοδιότητες και ευθύνες για όλους τους εμπλεκόμενους.

Η συνθετότητα της οργανωτικής αλλαγής, η αντίσταση σε κάθε αλλαγή,  η ανεπάρκεια τόσο σε θεωρητικό  όσο και σε πρακτικό επίπεδο, καθιστούν αναγκαία την ανάπτυξη του ενδιαφέροντος για τη βελτίωση της ικανότητας όσων έχουν τη διαχείριση της μετάβασης κάθε καινοτομίας. Προϋπόθεση αποτελεί η θεωρητική κατάρτιση αυτών που καλούνται να υλοποιήσουν τις αλλαγές που το τεχνολογικό και κοινωνικό περιβάλλον απαιτεί.

Πηγή:teachnews.gr/ekpaideftika-